12 EYLÜL 1980…
Demokrasi tarihimize sürülen kara bir leke.
12 Eylül, sadece yönetime el koyan askerlerin hikâyesi değildir.
Bir ülkenin susturulduğu, siyasetin tasfiye edildiği, özgürlüklerin askıya alındığı, hukukun ağır yara aldığı bir dönemdir.
Kim ne derse desin; 12 Eylül’ü yalnızca Türkiye’nin kendi iç dinamikleriyle açıklamak mümkün değildir. Darbenin gerçekleştiği dönemin uluslararası koşulları, ABD ve NATO eksenindeki gelişmeler ve Soğuk Savaş ortamı bugün hâlâ tartışılmaktadır.
Ama tartışılmayacak bir gerçek var:
12 Eylül, bu ülkenin insanına çok ağır bir bedel ödetti.
12 EYLÜL KARANLIĞINDA…
1 milyon 683 bin kişi fişlendi.
210 bin davada yaklaşık 230 bin kişi yargılandı.
517 kişiye idam cezası verildi, 50 kişi idam edildi.
388 bin kişiye pasaport verilmedi.
30 bin kişi “sakıncalı” olduğu gerekçesiyle işinden atıldı.
14 bin kişi yurttaşlıktan çıkarıldı.
30 bin kişi siyasi nedenlerle yurtdışına gitmek zorunda kaldı.
23 bin 677 derneğin faaliyeti durduruldu.
937 film sakıncalı bulunduğu gerekçesiyle yasaklandı.
Binlerce öğretmen, akademisyen, hâkim ve kamu görevlisi görevlerinden uzaklaştırıldı.
Gazeteciler yargılandı, hapse atıldı. Gazeteler kapatıldı, yayınlar toplatıldı.
Cezaevlerinde işkenceler yaşandı. Açlık grevlerinde insanlar hayatını kaybetti. Kuşkulu ölümler oldu.
Ve bütün bu rakamların arasında, insanın vicdanını bugün bile sızlatan en ağır gerçeklerden biri vardı:
Yaşı büyütülerek idam edilen çocuklar vardı bu ülkede.
Bunların her biri birer insanın hayatıydı.
Bir ailenin acısıydı.
Bir geleceğin yarım kalmasıydı.
O nedenle 12 Eylül’ün bilançosuna yalnızca rakamlarla bakmak mümkün değil.
46 YIL GEÇTİ. PEKİ DEĞİŞEN NE?
12 Eylül’ün üzerinden 46 yıl geçti.
Darbe geride kaldı.
Peki darbe zihniyeti tamamen geride kaldı mı?
Hayır.
1982 Anayasası yıllar içinde çok sayıda değişiklik geçirdi. Ancak 12 Eylül döneminin demokrasi, hukuk, özgürlük ve toplum anlayışında bıraktığı izler hâlâ tartışılıyor.
Çünkü mesele yalnızca bir anayasa metni değildir.
Mesele, devletin vatandaşa nasıl baktığıdır.
Mesele, farklı düşünene nasıl davranıldığıdır.
Mesele, hukukun ne kadar bağımsız olduğu ve insanın hakkını ararken kendini ne kadar güvende hissettiğidir.
12 Eylül’ü bugün hâlâ konuşmamızın nedeni de budur.
Geçmişi bilmeden bugünü anlamak kolay değildir.
Bugün demokrasi, hukuk, özgürlük ve adalet konusunda yaşadığımız sorunlara bakarken 12 Eylül’ün bıraktığı izleri görmezden gelemeyiz.
Çünkü darbeler yalnızca yönetime el koymaz.
Toplumun hafızasında da iz bırakır.
Korku bırakır.
Sessizlik bırakır.
İnsanları düşüncesini söylemekten çekinir hâle getirir.
BİZ NASIL BİR TÜRKİYE İSTİYORUZ?
Biz darbelerle yönetilen bir ülke istemiyoruz.
Gençlerin düşüncelerinden dolayı susturulduğu, gazetecilerin yaptıkları haberler nedeniyle cezalandırıldığı, hukukun siyasetin gölgesinde kaldığı, insanların korktuğu için sustuğu bir Türkiye istemiyoruz.
12 Eylül’le hesaplaşmak, geçmişten intikam almak değildir.
Hesaplaşmak, önce gerçekle yüzleşmektir.
Kim ne yaptıysa ortaya koymaktır.
Devlet adına yapılan yanlışların üzerini örtmemektir.
Hukuku üstün tutmaktır.
Özgürlüğü savunmaktır.
Adaletten vazgeçmemektir.
Ve en önemlisi, aynı acıların yeniden yaşanmasına izin vermemektir.
Bugün 12 Eylül’ü anmak, yalnızca 46 yıl önce yaşananları hatırlamak değildir.
Bir daha 12 Eylül’lerin yaşanmaması için söz söylemektir.
Biz unutmadık.
Unutturmayacağız.
Çünkü geçmişini unutan toplumlar, aynı yanlışların yeniden önüne gelmesine engel olamaz.
12 Eylül’le hesaplaşacağız.
Onun bugün hayatımızda gördüğümüz uzantılarıyla da hesaplaşacağız.
Demokrasi için.
Hukuk için.
Özgürlük için.
Adalet için.
İnsan onuru için.
OTORİTERLEŞMEYE HAYIR.
DEMOKRASİ ŞART!
UNUTMADIK.
UNUTTURMAYACAĞIZ.
12 EYLÜL 1980’i….!
MEHMET OK
UNCATEGORİZED
13 Eylül 2026DÜNYA
13 Eylül 2026MAGAZİN
13 Eylül 2026GÜNDEM
13 Eylül 2026DÜNYA
13 Eylül 2026DÜNYA
13 Eylül 2026GÜNDEM
13 Eylül 2026
1
Irak Başbakanı Zeydi: ‘Uluslararası Koalisyonun Irak’taki görevinin sona ermesi için 30 Eylül kesin tarih’
7686 kez okundu
2
Barışın Evrensel Dili ve Türkiye’nin Tarihsel Eşiği
6835 kez okundu
3
MERSİN’DE YENİ PARTİ…
6760 kez okundu
4
MECLİS ÜYELİĞİNE ADAYIM.
6442 kez okundu
5
ŞEREF’Lİ İKİNCİLİK…
5761 kez okundu
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.