İKLİM DEĞİL, SİSTEM KRİZİ: COP31 NEYİ DEĞİŞTİRECEK?
Dünya iklim krizini tartışmak için bir kez daha bir araya geliyor. COP31’de devletler, uluslararası kuruluşlar ve büyük şirketler gezegenin geleceğini konuşuyor. Ancak asıl soru şu: İklim krizini yaratan ekonomik sistemi sorgulamadan bu krizi çözebilir miyiz?
Kapitalist ekonominin temelinde sermaye birikimi, rekabet ve sürekli büyüme vardır. Daha fazla üretim, daha fazla tüketim ve daha fazla kâr ekonomik başarının göstergesi sayılır. Oysa gezegenin kaynakları sınırlıdır.
Üstelik ekonomik büyümenin ekolojik maliyetleri çoğu zaman şirketlerin bilançolarında görünmez. Kirlenen hava, tükenen su kaynakları ve yok edilen ormanların bedelini toplum ve doğa öder.
Kâr özelleşirken ekolojik maliyetler toplumsallaşır.
COP zirvelerinin temel çelişkisi de burada ortaya çıkıyor. Bir tarafta karbon emisyonlarını azaltma hedefleri açıklanırken diğer tarafta sürekli büyümeye dayalı üretim ve tüketim düzeni büyük ölçüde sorgulanmadan bırakılıyor.
Geri dönüşüm, yenilenebilir enerji ve teknolojik gelişmeler elbette önemlidir. Ancak üretim ve tüketim sürekli genişliyorsa bu kazanımlar yetersiz kalabilir.
Dünya Bankası’na göre 2022 yılında 2,56 milyar ton olan küresel belediye atığının 2050 yılında 3,86 milyar tona ulaşması öngörülüyor. Yani yaklaşık yüzde 51 artış!
Bir tarafta yeşil dönüşüm söylemleri, diğer tarafta büyüyen atık dağları.
Daha da önemlisi, gelişmiş ülkeler kirletici üretimlerini ve atıklarını başka coğrafyalara taşıyarak kendi çevresel göstergelerini iyileştirebiliyor. Ancak kirliliğin adresini değiştirmek, ekolojik krizi çözmek değildir.
COP31’e yönelik temel eleştirim de budur: İklim müzakereleri yalnızca karbon piyasalarına, teknolojik çözümlere, finansman vaatlerine ve gönüllü taahhütlere sıkışmamalıdır. Sermaye birikiminin yarattığı üretim ve tüketim baskısı da tartışılmalıdır.
Antalya’daki Halkların İklim Zirvesi’nin önemi burada ortaya çıkıyor. Gezegenin geleceği yalnızca devletlerin ve şirketlerin kararlarına bırakılamaz. Halklar, emekçiler, bilim insanları ve ekolojik mücadele yürüten topluluklar karar süreçlerinin gerçek öznesi olmalıdır.
Asıl mesele yalnızca atığı dönüştürmek değil, atığı üreten sistemi dönüştürmektir.
COP31’in başarısı verilen sözlerle değil, doğaya verilen zararın ne kadar azaltıldığıyla ölçülmelidir.
Çünkü iklim krizi yalnızca atmosferin değil, ekonomik sistemin de krizidir. Sınırsız büyüme anlayışı değişmeden, sınırlı gezegenimizi koruyamayız.
Prof. Dr. Erkan AKTAŞ
UNCATEGORİZED
16 Kasım 2026DÜNYA
16 Kasım 2026MAGAZİN
16 Kasım 2026GÜNDEM
16 Kasım 2026DÜNYA
16 Kasım 2026DÜNYA
16 Kasım 2026GÜNDEM
16 Kasım 2026
1
THY, 2026 Skytrax Ödülleri’nde dünyanın en iyi 5’inci havayolu seçildi
11303 kez okundu
2
Adaletin Cinsiyeti Olmaz: Kadını da Erkeği de Aynı Terazide Tartmak
9742 kez okundu
3
Metropoll Araştırma’nın ekim ayı anketi yayımlandı: İşte partilerin oy oranları
8935 kez okundu
4
Irak Başbakanı Zeydi: ‘Uluslararası Koalisyonun Irak’taki görevinin sona ermesi için 30 Eylül kesin tarih’
7712 kez okundu
5
Barışın Evrensel Dili ve Türkiye’nin Tarihsel Eşiği
6864 kez okundu