Tarsus’un Zamanı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Medeniyetlerin izini taşlarında saklayan, insanına adres değil karakter olan kadim bir kentin sessiz, gösterişsiz ama derinden akan hikâyesi.

Bazı şehirler büyür.

Bazı şehirler ise derinleşir.

Aralarındaki fark nüfus tablolarından anlaşılmaz. Birinde gökdelenler yükselir, diğerinde ise hatıralar.

Ben Tarsus’u elli yılı aşkın bir süredir tanıyorum.

1975 yılında Tarsus Amerikan Koleji’nin kapısından içeri girdiğimde henüz çocuk sayılırdım. O gün yalnızca bir okula başlamadım; bana ait olmayan ama zamanla bana da ait olacak büyük bir hikâyenin içine girdim. İnsan bunu o yaşta anlamıyor. Yıllar geçtikçe fark ediyor ki bazı şehirler size adres olmaz; karakter olur.

Hayat beni çok farklı ülkelere ve şehirlere götürdü. Akademik hayatın, yöneticiliğin ve mesleğin yükü omuzlarıma yeni sorumluluklar koydu. Ama ne zaman Tarsus’a dönsem, omuzlarımdan görünmez bir ağırlık kalkıyor. Sanki şehir bana, “Telaş etme, ben senden çok daha uzun zamandır buradayım.” diyor.

Belki de kadim şehirlerin en büyük özelliği budur.

İnsana zamanın kendisinden daha sabırlı olmayı öğretirler.

Yıllar sonra oğlumun da aynı okulda okuması, Tarsus’u benim için sadece bir gençlik hatırası olmaktan çıkardı. Aynı kampüste iki kuşağın yürümüş olması, aynı ağaçların gölgesinde iki farklı hayatın şekillenmesi, insana tuhaf bir süreklilik hissi veriyor. Hayat değişiyor ama bazı mekânlar insanın ömründen daha uzun yaşamaya devam ediyor.

Bugün birçok insan Tarsus’u, Adana ile Mersin arasında kalmış bir ilçe olarak tarif ediyor.

Oysa ben bu cümleyi her duyduğumda içimden itiraz etmek geliyor.

Hayır…

Tarsus iki şehrin arasında kalmış değildir.

Tam tersine, etrafında Adana ve Mersin’in yükseldiği coğrafyanın en eski hafızasıdır.

Bu topraklarda ticaret vardı.

İnanç vardı.

Bilim vardı.

Kültür vardı.

Yolların kesiştiği, dillerin birbirine karıştığı bir şehir vardı.

Adı Tarsus’tu.

Henüz ne Adana bugünkü büyüklüğündeydi ne de Mersin bugünkü liman kentiydi.

Ama Tarsus vardı.

İşte bu yüzden Tarsus’un yaşını takvimle ölçemezsiniz.

Onun yaşı, medeniyetlerin birbirine bıraktığı izlerle hesaplanır.

Şehirlerin de insanlar gibi karakterleri vardır.

Bazıları çok konuşur ama anlatacak hikâyesi yoktur.

Bazıları sessizdir ama her köşesi bir roman taşır.

Tarsus ikinci gruptadır.

Roma’nın taşlarıyla Osmanlı’nın avluları yan yana durur. Eski çarşıda yürürken yalnızca dükkânların önünden geçmezsiniz; yüzyılların içinden yürürsünüz. Fırınlardan yükselen o sıcak lahmacunun, köşebaşlarındaki humusçulardan yayılan kimyonlu ve tereyağlı o tanıdık kokunun içinden geçersiniz. Berdan’ın suyuna baktığınızda sadece akan suyu değil, zamanın kendisini seyredersiniz.

Belki de bu yüzden Tarsus hiçbir zaman aceleci olmadı.

Kendini pazarlamak için bağırmadı.

Varlığını kanıtlamak için gösterişe ihtiyaç duymadı.

Çünkü köklü insanlar da köklü şehirler de kim olduklarını herkese anlatma telaşı taşımaz.

Ama çağımız biraz acımasız.

Sessiz olanı çoğu zaman görünmez sanıyor.

Oysa bugün dünyanın birçok ülkesi birkaç yüz yıllık geçmişini büyük bir marka hâline getirirken, Tarsus binlerce yıllık mirasını hâlâ gerektiği kadar anlatamıyor.

Bu yalnızca Tarsus’un kaybı değildir.

Türkiye’nin kaybıdır.

Çünkü Tarsus, sadece tarih kitaplarında okunacak bir şehir değildir.

Hissedilecek bir şehirdir.

Hatırlanacak bir şehirdir.

Ben her gidişimde bunu yeniden hissediyorum.

Şehrin sokaklarında yürürken aslında kendi geçmişimin de içinden geçiyorum. Gençliğimin seslerini yeniden duyuyorum. İnsan bazen bir şehri özlemez. O şehirde bıraktığı kendisini özler.

Belki benim Tarsus’a bağlılığımın sebebi de budur.

İnsan doğduğu yeri seçemez.

Ama ruhunu büyüten şehri seçer.

Benim ruhumu büyüten şehirlerden biri Tarsus’tur.

Bugün hâlâ o sokaklardan geçerken aynı duyguyu hissediyorsam, bunun sebebi yalnızca hatıralarım değildir.

Çünkü bazı şehirler yaşlanmaz.

Onlar yalnızca biraz daha derinleşir.

Ve Tarsus…

Türkiye’nin en derin şehirlerinden biridir.

Prof. Dr. Mehmet İsmail YAĞCI