Dünya haritası değişiyor mu? BM’den Afrika için tarihi adım

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Afrika’nın dünya haritalarında gerçek yüzölçümünden daha küçük gösterilmesi yıllardır tartışma konusu olurken, BM Genel Kurulu bu gösterimin değiştirilmesine yönelik önemli bir adım attı. Togo’nun öncülüğündeki tasarı, ABD’nin ret oyuna karşı 164 ülkenin desteğini aldı.

05/09/2026 10:49

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, dünya haritalarında Afrika’nın yüzölçümünün olduğundan küçük görünmesine yol açan geleneksel gösterimin değiştirilmesini öngören karar tasarısını kabul etti. Togo’nun öncülük ettiği tasarı 164 ülkenin desteğini alırken, ABD karşı oy kullanan tek ülke oldu.

“Haritayı Düzelt” (Correct the Map) adıyla sunulan karar, Afrika Birliği ülkelerinin desteğiyle Genel Kurul’a getirildi. Fransa ve İngiltere’nin de aralarında bulunduğu 164 ülke tasarı lehinde oy verdi. Altı ülke çekimser kalırken, ABD ret oyu kullandı.

Karar bağlayıcı nitelik taşımıyor ancak dünya genelindeki kurumların kullandığı haritaların yeniden değerlendirilmesinin önünü açabilecek bir adım olarak görülüyor.

MERCATOR PROJEKSİYONU YENİDEN GÜNDEMDE

Tartışmanın merkezinde, Flaman haritacı Gerardus Mercator tarafından 1569’da geliştirilen Mercator projeksiyonu bulunuyor. Başlangıçta denizcilerin küresel seyrüseferini kolaylaştırmak amacıyla hazırlanan bu sistem, Dünya’nın küresel yüzeyini düz bir haritaya aktardığı için özellikle kutuplara doğru belirgin boyut farklılıkları oluşturuyor.

Bu projeksiyonda ekvatora yakın bölgeler gerçek boyutlarından daha küçük, kutuplara yakın bölgeler ise daha büyük görünüyor. Afrika da bu nedenle dünya haritalarında olduğundan çok daha küçük algılanıyor.

Gerçekte Afrika kıtasının yüzölçümü, Grönland’ın yaklaşık 14 katı. Buna karşın Mercator haritasında iki kara parçası birbirine yakın büyüklükteymiş gibi görünebiliyor.

Harita üzerindeki bu farklılığın yalnızca teknik bir mesele olmadığı da savunuluyor. Kampanyayı destekleyenler, Afrika ve diğer ekvator kuşağındaki ülkelerin ekonomik potansiyelinin ve kalkınma ihtiyaçlarının haritalardaki bu çarpık gösterim nedeniyle bilinçaltında daha küçük algılanabildiğini belirtiyor.

“ADİL BİR DÜNYA, ADİL BİR HARİTAYLA BAŞLAR”

Togo Dışişleri Bakanı Robert Dussey, oylama öncesinde Reuters’a yaptığı açıklamada, “Adil bir dünya, adil bir haritayla başlar” dedi.

Dussey, daha önce BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada da haritaların yalnızca coğrafi araçlar olmadığını vurgulayarak, insanların kıtaları ve ülkeleri dünyadaki konumlarıyla nasıl algıladığını etkilediğini ifade etti.

“Haritayı Düzelt” kampanyasının yetkilileri ise Afrika’nın gerçek büyüklüğünü anlatmak için dikkat çekici bir karşılaştırma yaptı. Buna göre ABD, Çin, Hindistan, Japonya, Meksika ve Avrupa’nın büyük bölümü Afrika kıtasının içine sığabilecek büyüklükte ve kıtanın sınırları içinde hâlâ boş alan kalabilir.

FRANSA DA MERCATOR’DAN VAZGEÇECEK

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot da Togo’nun girişimine destek verdi. Barrot, bakanlığının Mercator projeksiyonunu kullanmayı bırakacağını açıkladı.

Barrot, haritanın değiştirilmesinin dünyanın kendisini değiştirmeyeceğini ancak gerçeği çarpıtan bir gösterimin düzeltilmesinin önemli olduğunu söyledi.