HER GÜN BİNDİĞİMİZ ASANSÖR NE KADAR GÜVENLİ?

BASIN AÇIKLAMASI

HER GÜN BİNDİĞİMİZ ASANSÖR NE KADAR GÜVENLİ?

Kırmızı etiket bir uyarı değil, “Bu asansörü kullanmayın” talimatıdır!
Mersin’de yüz binlerce insan her gün evinde, iş yerinde, okulda, hastanede ve alışveriş merkezinde asansör kullanıyor.

Hiç kimse kabine binerken halatların, fren sisteminin, kapı kilitlerinin, elektrik tesisatının ve güvenlik devrelerinin gerçekten çalışıp çalışmadığını bilemez.

Vatandaş düğmeye basarken canını; bakım firmasına, bina yöneticisine, denetim kuruluşuna ve belediyeye emanet eder.

Çünkü vatandaşın asansörü teknik olarak kontrol etme imkânı yoktur. Sorumlu kişi ve kurumların görevlerini eksiksiz yaptığına güvenmek zorundadır.

Kazalar çoğu zaman önceden uyarır
Asansör kazaları her zaman aniden ortaya çıkan ve öngörülemeyen olaylar değildir.

Kazadan önce tekrar eden arızalar, sarsıntılar, olağan dışı sesler, kat hizasında durmama, düzensiz çalışan kapılar, kontrol dışı hareketler ve ertelenen onarımlar görülebilir.

Bu işaretler dikkate alınmadığında kapı açıkken hareket etme, kabinle kat arasında sıkışma, kuyuya düşme, kabinin kontrolsüz hareket etmesi ve ölümle sonuçlanan kazalar yaşanabilir.

Kazadan sonra söylenecek hiçbir söz kaybedilen bir canı geri getiremez.

“Bir şey olmaz sandık”, “Parça bekliyorduk”, “Yönetici masrafı onaylamadı”, “Firmaya bildirdik” veya “Mühürleme işlemi henüz yapılmamıştı” denilemez.

Asansör güvenliğinde ihmalin mazereti olmaz.

Her imza sorumluluk taşır
Bakım formuna atılan her imza teknik, idari ve hukuki sorumluluk taşır.

Bina yöneticisinin ertelediği bir güvenlik harcaması insanların hayatını tehlikeye atabilir.

Bakım firmasının görmediği, bildirmediği veya gidermediği bir eksiklik kazaya dönüşebilir.

Denetimde gözden kaçırılan bir risk, insanların aylarca tehlikeli bir asansörü kullanmasına neden olabilir.

Mühürlenmesi gerektiği hâlde çalıştırılmaya devam edilen her asansör açık bir can güvenliği sorunudur.

Asansör monte eden firmalar, bakım firmaları, bina yöneticileri, A tipi muayene kuruluşları, meslek odaları, belediyeler ve Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü taşıdıkları sorumluluğun ciddiyetini kavramalıdır.

İnsanlar teknik durumunu bilmedikleri asansörlere binerek her gün size güvenmektedir. Bu güveni boşa çıkarmaya hiç kimsenin hakkı yoktur.

Aylık bakım yapılan asansör neden kırmızı etiket alıyor?
Mersin’de gerçekleştirilen ilk kontrollerde asansörlerin önemli bir bölümünün kırmızı etiket aldığı yönündeki açıklamalar son derece düşündürücüdür.

Burada sorulması gereken temel soru şudur:

Ayda bir düzenli bakım yapıldığı söylenen bir asansör, yıllık kontrolde insan hayatını tehlikeye düşürecek kadar ağır eksiklerle nasıl kırmızı etiket almaktadır?

Her ay bakım faturası kesiliyor, bakım etiketi yapıştırılıyor ve bakım defteri imzalanıyorsa bu eksiklikler neden daha önce görülmemiştir?

Görülmüşse bina yönetimine yazılı olarak bildirilmiş midir?

Bildirildiyse neden giderilmemiştir?

Ağır güvenlik riski taşıyan asansör neden çalıştırılmaya devam edilmiştir?

Aylık bakım gerçekten teknik olarak yapılmış mıdır, yoksa işlem yalnızca bir imza, bir etiket ve bir faturadan mı ibaret kalmıştır?

Bu sorular yanıtsız bırakılamaz.

Kırmızı etiket 60 günlük kullanım izni değildir
Kamuoyunda tehlikeli bir yanlış anlaşılma bulunmaktadır.

Kırmızı etiket verilen asansörün 60 gün daha kullanılabileceği düşünülmektedir.

Oysa kırmızı etiket, asansörün güvensiz olduğunu gösterir. Etiket iliştirildiği andan itibaren bina sorumlusu bu asansörün kullanımına izin veremez.

Mevzuattaki 60 gün kullanım süresi değildir. Eksikliklerin giderilmesi için tanınan azami süredir.

Bu sürenin sonunda yapılan takip kontrolünde kırmızı etikete neden olan uygunsuzlukların devam ettiği belirlenirse belediye, asansörün ana besleme sisteminden elektriğini keserek mühürlemek ve hizmetten men etmek zorundadır.

Sarı etiketli asansörlerde belirlenen uygunsuzlukların en fazla 120 gün içerisinde giderilmesi gerekir. Bu sürenin sonunda eksikliklerin devam etmesi hâlinde mühürleme işlemi uygulanmalıdır.

Mavi etiket, asansörün tamamen kusursuz olduğu anlamına gelmez. Hafif kusurların bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilmesi gerekir.

Yeşil etiket ise kontrol tarihi itibarıyla asansörün kusursuz olarak değerlendirildiğini gösterir. Ancak yeşil etiket de aylık bakım ve sürekli güvenlik takibi sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

İnsan hayatının 60 günlük bekleme süresi yoktur.

Sorumluluk zinciri bellidir
Asansörü projelendiren mühendisler, projenin mevzuata, standartlara ve yapının ihtiyaçlarına uygunluğundan sorumludur.

Asansörü monte eden firma; kullanılan malzemeden, montajdan, teknik dosyadan, uygunluk değerlendirmesinden, AB uygunluk beyanından ve CE işaretinden sorumludur.

Onaylanmış kuruluş, gerçekleştirdiği uygunluk değerlendirmesinden sorumludur.

A tipi muayene kuruluşu; kontrolü tarafsız ve eksiksiz yapmak, raporu düzenlemek, etiketi iliştirmek ve sonuçları zamanında ilgili taraflara bildirmekle yükümlüdür.

Bina yöneticisi veya bina sorumlusu; aylık bakımı ve yıllık kontrolü yaptırmak, raporlardaki uygunsuzlukları gidermek ve tehlikeli asansörün kullanımını engellemekle sorumludur.

Bakım firması; güvenlik aksamlarını kontrol etmek, tespit ettiği riskleri yazılı olarak bildirmek, gerekli müdahaleleri yapmak ve ciddi tehlike karşısında sessiz kalmamakla yükümlüdür.

Belediye; periyodik kontrol sistemini kurmak, sonuçları izlemek ve mevzuatta belirtilen sürede güvenli hâle getirilmeyen asansörleri mühürleyerek hizmetten men etmek zorundadır.

Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü de sorumluluğunu yerine getirmeyen bakım firmaları, bina sorumluları, ilgili idareler ve diğer taraflar hakkında gerekli denetim ve idari işlemleri yürütmelidir.

Bir kaza meydana geldiğinde hiç kimse sorumluluğu başka bir kişi veya kuruma bırakamaz.

Bakım firmaları da denetlenmelidir
Kırmızı etiket alan her asansörün son 12 aylık bakım formları, arıza kayıtları, parça değişim belgeleri ve bina yönetimine yapılan yazılı bildirimleri incelenmelidir.

Eksikliğin ilk ne zaman ortaya çıktığı belirlenmelidir.

Bakım firmasının eksikliği görüp görmediği ve bina yönetimine yazılı bildirim yapıp yapmadığı araştırılmalıdır.

Asansör ağır risk taşıyorsa neden kullanım dışı bırakılmadığı açıklanmalıdır.

Bakım kayıtlarının gerçeğe uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Aynı bakım firmasının sorumluluğundaki diğer asansörlerin denetim sonuçları da karşılaştırılmalıdır.

Aylık bakım yaptığı asansörleri sürekli kırmızı etiket alan firmalar ayrıca denetlenmelidir.

Denetim sistemi yalnızca asansörü değil, bakım hizmetinin niteliğini de denetlemelidir.

Meslek odaları sürecin dışında bırakılamaz
Asansör; elektrik, elektronik, mekanik, otomasyon ve yapı güvenliği disiplinlerinin birlikte çalışmasını gerektiren teknik bir sistemdir.

Bu nedenle Elektrik Mühendisleri Odası ile Makina Mühendisleri Odasının bilgi ve deneyiminden projelendirme, mesleki denetim, tescil, periyodik kontrol ve kamuoyunun bilgilendirilmesi aşamalarında yararlanılmalıdır.

Ancak bir meslek odası A tipi muayene kuruluşu olarak kontrol yapıyorsa, yaptığı kontrolün ve düzenlediği raporun sorumluluğunu da taşımalıdır.

Oda kimliği hiçbir kurum veya kuruluşa denetimden muafiyet sağlamaz.

Burada esas olan kurumların adı değil; bağımsızlık, mühendislik etiği, teknik yeterlilik ve kamu güvenliğidir.

Belediyeler asansör güvenliği verilerini neden açıklamalıdır?
Asansörlerin periyodik kontrol sürecini izlemek ve gerekli şartlar oluştuğunda güvensiz asansörleri mühürleyerek hizmetten men etmek ilgili belediyelerin görevidir.

Periyodik kontrol sonuçları, etiket durumları ve takip kontrolleri belediyelerin erişimine açık veri sistemlerinde bulunmaktadır.

Dolayısıyla belediyelerden sahip olmadıkları bir bilgiyi değil, görev ve sorumlulukları kapsamında tuttukları kayıtları kamuoyuyla paylaşmalarını istiyoruz.

Bu veriler açıklanmadan Mersin’deki asansör denetim sisteminin gerçekten işleyip işlemediğini değerlendirmek mümkün değildir.

Kırmızı etiket verilen kaç asansörün süresi içinde güvenli hâle getirildiğini, kaçına takip kontrolü yapıldığını ve eksiklikleri giderilmediği hâlde kaçının çalışmaya devam ettiğini bilmek zorundayız.

Çünkü kırmızı etiketli bir asansörün takip edilmemesi veya zamanında mühürlenmemesi, yalnızca idari bir eksiklik değildir. İnsanların her gün bilmeden ciddi bir risk altında asansör kullanması anlamına gelir.

Bu verilerin açıklanmasıyla;

Denetlenen ve denetlenmeyen asansörlerin sayısı görülecek,

Güvensiz asansörlerin süresi içinde takip edilip edilmediği anlaşılacak,

Mühürleme işlemlerinin zamanında yapılıp yapılmadığı ortaya çıkacak,

Aylık bakım yaptığı hâlde asansörleri sürekli kırmızı etiket alan firmalar belirlenebilecek,

İlçeler arasındaki uygulama farklılıkları görülecek,

Denetim sistemindeki eksiklikler kazalar yaşanmadan giderilebilecektir.

Açıklanmasını istediğimiz ilçe bazlı toplam rakamlar kişisel veri değildir.

Bina sakinlerinin, yöneticilerin ve özel adreslerin bilgileri paylaşılmadan, toplu ve karşılaştırılabilir sonuçlar kamuoyuna sunulabilir.

Şeffaflık belediyelere yöneltilmiş bir suçlama değildir.

Şeffaflık; görevini eksiksiz yapan belediyeyi güçlendirir, kamu güvenini artırır ve eksik kalan noktaların zamanında görülmesini sağlar.

Mersin’deki belediyelerden bu verileri açıklamalarını istiyoruz
Mersin’deki bütün ilçe belediyeleri, kendi sorumluluk alanları için aşağıdaki bilgileri ayrı ayrı kamuoyuna açıklamalıdır:

İlçedeki toplam tescilli asansör sayısı,

Son bir yıl içinde periyodik kontrolü yapılan asansör sayısı,

Kontrol zamanı geldiği hâlde denetlenemeyen veya kontrolü yaptırılmayan asansör sayısı,

Yeşil, mavi, sarı ve kırmızı etiket verilen asansörlerin ayrı ayrı sayısı,

Kırmızı etiket verilen asansörlerden kaçının 60 gün içerisinde güvenli hâle getirildiği,

Kırmızı etiket sonrasında takip kontrolü yapılan asansör sayısı,

Takip kontrolünde ağır eksikliklerinin devam ettiği belirlenen asansör sayısı,

Belediyeler tarafından elektriği kesilerek mühürlenen asansör sayısı,

Mühürlenmesi gerektiği hâlde işlemi henüz tamamlanmamış asansör sayısı,

Sarı etiket verilen asansörlerden 120 günlük süresi dolanların ve mühürlenenlerin sayısı,

Periyodik kontrol yaptırmayan bina sorumluları hakkında yapılan işlemler,

Uygunsuz veya yetersiz bakım yaptığı belirlenen firmalar hakkında Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğüne yapılan bildirimlerin sayısı,

Kırmızı etiket alan asansörlerin hangi bakım firmalarının sorumluluğunda bulunduğuna ilişkin firma bazlı istatistikler,

Takip kontrolü sonucunun belediyeye bildirilmesi ile mühürleme işlemi arasında geçen ortalama süre.

Bu bilgiler yalnızca bir kez değil, belediyelerin internet sitelerinde düzenli olarak güncellenerek yayımlanmalıdır.

Bütün ilçelerde aynı başlıkların kullanıldığı ortak bir raporlama sistemi kurulmalıdır.

Böylece sonuçlar karşılaştırılabilir, eksiklikler izlenebilir ve alınan önlemlerin etkisi ölçülebilir.

Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü de bakım firmaları, bina sorumluları, A tipi muayene kuruluşları ve ilgili belediyeler hakkında yürütülen denetim ve idari işlemlerin sonuçlarını kamuoyuna açıklamalıdır.

Dijital ve şeffaf takip sistemi kurulmalıdır
Mersin’deki her asansör için QR kodla ulaşılabilen ortak bir güvenlik sistemi kurulmalıdır.

Vatandaş; asansörün son kontrol tarihini, mevcut etiket rengini, takip kontrolü süresini ve kullanım dışı olup olmadığını görebilmelidir.

Belediye, A tipi muayene kuruluşu ve Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü aynı veri sistemi üzerinden süreci izlemelidir.

Süresi dolan kırmızı ve sarı etiketli asansörler için otomatik uyarı oluşturulmalı; takip kontrolü ve mühürleme işlemleri kişilerin inisiyatifine bırakılmamalıdır.

Biz bu verileri polemik oluşturmak için değil; Mersin’de asansör kazalarının önlenmesi, sorumlulukların yerine getirilmesi ve vatandaşın can güvenliğinin korunması için istiyoruz.

Açıklanmayan veri denetlenemez.

Denetlenmeyen süreç geliştirilemez.

İzlenmeyen kırmızı etiket, insan hayatı için devam eden bir risktir.

Etiketi sökmek tehlikeyi ortadan kaldırmaz.

Bakım formunu imzalamak güvenliği sağlamaz.

Sorumluluğu birbirine atmak insan hayatını geri getirmez.

Mersin’de yeni bir asansör kazası yaşandıktan sonra sorumlu aramak istemiyoruz.

Kazalar yaşanmadan önce herkesin görevini eksiksiz yapmasını istiyoruz.

Kırmızı etiket bir tavsiye değildir.

Kırmızı etiket, “Bu asansörü kullanmayın” demektir.

Asansör güvenliği ertelenemez, insan hayatı ihmal edilemez.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

BİRLİKTE EMO PLATFORMU
Emeğin, bilimin ve geleceğin sesi.

Seyfettin Atar
Elektrik-Elektronik Mühendisi
BİRLİKTE EMO Platformu Sözcüsü