CUMHURİYETİMİZİN 103. YIL DÖNÜMÜ KUTLU OLSUN!..

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

CUMHURİYETİMİZİN 103. YIL DÖNÜMÜ KUTLU OLSUN!..

Cumhuriyetin 10. yılını nasıl kutladık? 103. yılını nasıl kutluyoruz? “Cumhuriyet” kelimesini çok telaffuz edip çok yazıyor ve kullanıyoruz ama tam anlamıyla değerini ve anlamını biliyor muyuz? Cevap da yorum da sizin siz kıymetli okurlarımız…

Biz, Mersin’de Cumhuriyetin nasıl kutlandığına merhum Şinasi Develi’nin Ekim – Kasım 2012 tarihinde İçel Sanat Kulübü Dergisi 194. sayısında yayınlanan, “Cumhuriyetimizin 10. Yılını Mersin’de Nasıl Kutladık” başlıklı yazısından aktarmaya çalışalım. Yazının alt başlığı, “Teşrinievvel, 1933” yani 1933 yılı Ekim ayını anlatıyor Şinasi Develi…

*****

“Ben ortaokul 2. sınıfa başlayacağım. Ama başlayamadık” cümlesiyle başlıyor yazı. Tahmin edersiniz ki; Cumhuriyet’in 10. yılı ile ilgili, çok boyutlu bir çalışma var. Merhum Şinasi Develi’yi okumaya ve o günlerin Türkiye’sini, Mersin’ini izlemeye devam edelim. Şinasi Develi anlatıyor:

“Alışagelmediğimiz bir çalışma var. Marş öğreniyoruz. Düzgün yürüyüş talimleri yapıyoruz. Sergilere gidiyoruz. Yeni açılan Halkevi’nde konferanslar oluyor. Onları izlememiz öneriliyor. Bütün okul faaliyetimiz; kısa süre sonra kutlayacağımız, Cumhuriyet Bayramı’na dönük.

Başka seferdekilere benzemeyen bir bayram kutlaması hazırlığı var. Kutlama gününe daha 5 aya yakın zaman var. 11 Haziran 1933’te, Cumhuriyet’in 10. yılının nasıl kutlanacağı hakkında Özel Kanun çıkarılmış. Birçok da kararnameler, talimatnameler, emirnameler…

Kutlama, gece ve gündüz 3 gün devam edecek ve hafta tatili uygulanacak. Yani 3 gündüz ve gece, iş yerleri kapalı. Dairelerde mesai yok. Resmi binalar süslenecek, ışıklandırılacak. Her tarafa afişler, levhalar hazırlanıp asılacak. Konferanslar, temsiller verilecek. Sinemalar bedava. Devletin nakil vasıtaları trenler, vapurlar tenzilatlı. Özel Posta Pulları basılacak. En ücra köylere kadar bayrak gönderilecek. Halk kürsüleri kurulacak. Cumhuriyet’imiz anlatılacak.

Yalnız bu kutlama için değil, ilerdeki yıllarda da söylenilebilecek bir marş hazırlanacak ve halka öğretilecek. Ve daha birçok etkinlik…

Bir de umumi af çıkarılmış. Ziraat Bankası, üzerinde ATATÜRK portresi olan bir madalya bastırmış.

Okulda, dersten fazla marş öğrenmekle uğraştığımızı hatırlarım. Ortaokul müzik hocamız İrfan Bey; geçen ders yılında derslere, Titanik batarken gemi orkestrasının çaldığı müzikle başlardı. Bu yıl öyle değil. Artık, kutlama için özel bestelenmiş “Onuncu Yıl Marşı”mız var. Bu marş; okul dışında, Halkevi’nde, müsait salonlarda halka öğretiliyor.”

Burada 10. yıl kutlamalarına bir ara verip çok sevdiği, âşık olduğu Mersin ile ilgili birkaç bilgi vermeyi ihmal etmiyor Şinasi Develi; “1933’de Mersin çok güzeldi, ama küçüktü. Bir saatte, her tarafını gezebilirdiniz.” diyor. Şimdi ne mümkün? Biz Şinasi Develi’yi dinlemeye, daha doğrusu yazdıklarını okumaya devam edelim: “Bayram, Mersin’de de 3 gün boyunca gece ve gündüz sürecekti. Birkaç gün önceden cadde ve sokaklar, mağaza ve dükkânlar Türk bayrakları ile donatılmış, birçok resmi ve özel büyük binalar süslenmişti. Evlere de bayrak asılması ve gece fener konulması için halka duyuru yapılmıştı. Hatırlarım; dışarıdan bayrak temin edememiştik. Annemin elinden dikiş gelirdi, evde kendisi dikti. Belki nizami olmamıştı ama millî bayrağımızdı. Ayrıca içerisinde mum yanabilen renkli kâğıtlardan yapılmış, üstten basma portatif fenerler satılırdı. O portatif fenerlerden almış ve kutlama süresince, geceleri mütevazı evimizin kapısını renk vererek ışıklandırmıştık.

Kutlamanın bir değişik bölümü de Halkevi’nin arkasında ayrılan meydanda yapılanlardı. Demir direkler üzerine bazı cisimler monte edilmişti. İçlerinde ne olduğu anlaşılmıyordu. ‘Kutlama gecesi görürsünüz deniliyordu. Gerçekten bunun Cumhuriyet kutlamasına yakışır güzellikte bir hazırlık olduğunu, bayram gecesinin başlamasıyla gördük. Kutlama gecesi ortalık karardıktan sonra direklerin üzerindeki kapalı cisim bir nevi alev aldı ve ATATÜRK’ ün, baş kısmının yavaş yavaş ışıkla aydınlandığını gördük. O gün 13 yaşındaydım. Bugün 93’ündeyim. Aynı hislerle meşbu, yani dolu olduğumu belirtirken, mübalağa etmiş değilim.”

*****

Rahmet ve minnetle Şinasi Develi…

Bugün, Cumhuriyetimizin 103. kuruluş yıl dönümünde aynı hislerle meşbuyuz. Biz CUMHURİYET ve ATATÜRK çocukları, mübalağa etmiyoruz; siz kıymetli büyüklerimizden de öğrendiğimiz gibi, sonsuza kadar kutlayacağız bu en büyük bayramımızı. Minnettarız Şinasi Develi… Minnettarız tüm vatana faydası dokunan atalarımız… Minnettarız Mustafa Kemal ATATÜRK… Ve silah, akıl arkadaşları… Gösterdiğiniz yolda, tuttuğunuz ışıkla, yılmadan yürüyeceğimize ant içeriz.

NE MUTLU TÜRK’ÜM DİYENE!..

BAHA AKINER