GÖKDELENLE MEDENİYET OLMAZ.

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Orta Doğu’nun göbeğine yatırım yapanlar, sanki tarihle pazarlık yapabileceklerini sanıyor. Oysa burası, on bin yıldır aynı döngünün içinde debelenen bir coğrafya. Eğer düzelecek olsaydı, çoktan düzelirdi.

Peygamberler geçti bu topraklardan; sözle, inançla, ahlakla denediler. Olmadı. Şimdi iki lüks gökdelen, üç yapay ada, biraz da PR kampanyasıyla mı olacak?

Bu coğrafyanın mayası kan ve gözyaşıyla yoğrulmuş. Bu bir hakaret değil, bir tespit. Bilim, sanat ve teknoloji üretmeyen toplumlar güçlü olamaz. Güç dediğin şey betonla değil, akılla inşa edilir. Üniversite yerine saray, kütüphane yerine alışveriş merkezi yapan bir zihniyetin geleceği parlak vitrinlerden ibarettir. Işıklar söner, geriye karanlık kalır.

Bugün İran üzerinden kopan fırtına da bunun en güncel örneği. Savaş kapıya dayandığında, herkes “müttefikler nerede?” diye soruyor. Rusya ve Çin hesap yapar, çıkarına bakar, gerektiğinde susar. Kimse kimse için kendini ateşe atmaz. Büyük güç denilen şey, başkasının savaşında uzaktan destek verip faturayı zayıflara ödetme sanatıdır. Orta Doğu bunu defalarca yaşadı, hâlâ öğrenemedi.

Elbette yapay şehirler estetik olarak etkileyici. Havadan bakınca insanın içi gidiyor. Cam, çelik, mermer… Hepsi yerli yerinde. Ama medeniyet Google Earth’ten bakınca oluşmuyor. İnsanla oluyor. Özgür düşünceyle, eleştiriyle, üretimle oluyor. Susturulmuş toplumdan inovasyon çıkmaz; korkuyla yönetilen yerden sanat doğmaz.

Zülfü Livaneli’nin şarkısındaki gibi: “Tankınız var, ne güçlü.” Evet, tankınız var. Ordunuz var. Paranız var. Ama o tankı sürecek, o şehri yaşatacak, o geleceği taşıyacak insan yoksa, hepsi dekor. Güç dediğin şey sadece silah değil; vicdan, hukuk ve akıldır. Onlar yoksa tank da bir gün hurda olur, gökdelen de hayalet binaya döner.

Bu tabloda Türkiye ayrı bir yerde duruyor. Tüm eksiklerine, tüm tartışmalarına rağmen Türkiye; askeri gücüyle, diplomatik hamleleriyle, savunma sanayiiyle, enerjisiyle ve insan kaynağıyla Orta Doğu’nun gerçek anlamda ayakta duran birkaç ülkesinden biri. Gücünü sadece petrolden değil, devletten, kurumdan ve tecrübeden alıyor. Bu yüzden masada da sahada da var. Yıldız olmak vitrinle değil, yük taşıyabilmekle olur.

Yatırımcılar “istikrar” diyor, “vizyon” diyor, “gelecek” diyor. Ama istikrar baskıyla, vizyon taklit ile, gelecek de ithal akılla kurulmaz. Bugün petrol parasıyla parlatılan o şehirler, yarın hesap soran bir toplumla karşılaşmadıkça gerçek bir ülke olamayacak. Çünkü ülke dediğin şey asfaltla değil, adaletle ayakta durur.
Orta Doğu’nun sorunu para değil, zihniyet.

Ve zihniyet değişmeden, ne kadar gökdelen dikersen dik, sadece daha yüksekten düşersin.

Ufuk Cavlı
Gazeteci Yazar