Soğanda acı tablo: Yerli çiftçi zararına satıyor, ithal soğanın kilosu 95 TL’ye geliyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Türkiye’de soğan üreticileri artan maliyetler karşısında ürününü zararına elden çıkarırken, yurt dışından yüksek fiyatlarla yapılan kuru soğan ithalatı tepkilere neden oldu. CHP Niğde Milletvekili Gürer’in paylaştığı resmi verilere göre, 2026 yılının ilk iki ayında dört farklı ülkeden yapılan soğan ithalatında kilonun maliyeti 95 TL’yi buldu.

06/04/2026 08:27KAYNAK: KARAR

Tarım politikalarındaki planlama eksikliği ve artan ithalat, soğan üreticisini zor durumda bırakmaya devam ediyor. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Türkiye’deki soğan üreticilerinin tarlada kalan ürünlerini zararına satmak zorunda kalmasına rağmen, yurt dışından astronomik rakamlarla ithalat yapıldığını belirterek duruma tepki gösterdi.

Gürer’in açıklamalarına göre, tarımda yaşanan plansızlık nedeniyle yerli üretici adeta tüccarın insafına terk edilmiş durumda.

Maliyetlerin artmasına rağmen soğan üreticisi, tarlasını temizlemek ve ürünün çürümesini önlemek için 7 liraya mal ettiği soğanı tüccara 4 liraya kadar düşen fiyatlarla satmak zorunda kaldı. Tarladan ucuza çıkan soğan, market raflarında ise tüketiciye 16-20 lira bandında ulaştı.

Yerli üretici maliyetin altında ezilirken, Türkiye’nin yurt dışından ithal ettiği soğanın faturası ise dudak uçuklattı.

4 ÜLKEDEN 863 TON İTHALAT: KİLOSU 95 LİRAYA GELDİ

Gürer’in paylaştığı 2026 yılının ilk iki ayına ait ithalat verilerine göre Türkiye; Fransa, İspanya, Hindistan ve Çin olmak üzere dört ülkeden toplam 863 ton kuru soğan ithal etti.

Bu ithalat karşılığında yurt dışına 1 milyon 846 bin 428 dolar ödeme yapıldı. Güncel döviz kurları (doların yaklaşık 44,5 TL olması) dikkate alındığında, ithal edilen kuru soğanın kilogram maliyeti yaklaşık 95 TL’ye ulaştı.

Son üç yılın ithalat faturasına da dikkat çeken Gürer, şu verileri paylaştı:

2024 Yılı: 3 bin 940 ton soğan ithal edildi, 8 milyon 567 bin dolar ödendi.

2025 Yılı: 4 bin 553 ton soğan ithal edildi, 9 milyon 327 bin dolar ödendi.

Gürer, “Çiftçi zararına satıyor, ithalat pahalıya yapılıyor. Üretici kazanamıyor, tüketici pahalıya tüketiyor. Kazanan yalnızca ithalatçılar oluyor” diyerek uygulanan tarım politikasını eleştirdi.

TİCARET BAKANLIĞI TOPU TÜİK’E ATTI

İthalat rakamlarının yurt içi fiyatların çok üzerinde olması üzerine Ömer Fethi Gürer, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle TBMM’ye yazılı soru önergesi verdi. Gürer, ithal edilen soğanın özel bir tohum veya farklı bir tür olup olmadığını sordu.

Ticaret Bakanlığı’ndan gelen yanıtta ise ithal edilen ürünün normal “kuru soğan” olduğu doğrulandı. Bakanlık, ithalat verilerine ilişkin soruları doğrudan yanıtlamak yerine, istatistiklerin şeffaf bir şekilde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından kamuoyu ile paylaşıldığını belirterek topu TÜİK’e attı. Gürer bu durumu, “Bakanlık kamuoyuna yansımanın TÜİK üzerinden olmasını bir yol olarak kullanıyor, gerçeği saklayamıyorlar” sözleriyle değerlendirdi.

“PLANLI TARIM ŞART”

Türkiye’nin normal şartlarda 2 milyon 700 bin tona kadar soğan üretebilen ve ihracat yapan bir ülke olduğuna dikkat çeken Gürer, kamucu bir planlama anlayışının şart olduğunu vurguladı.

Gürer sözlerini şöyle tamamladı: “Bir yıl ürün çok ekiliyor, fiyat düşüyor. Ertesi yıl çiftçi küsüp ekimi azaltınca yüksek fiyat ortaya çıkıyor ve hemen ithalata yöneliniyor. Üretim planlaması yapılsa ithalata ihtiyaç kalmaz. Çiftçi üretemezse tüketici pahalıya yer. Bu sürdürülebilir bir döngü değildir.